მოგვწერეთ იდეა

ავანსის დაბეგვრა მშენებლობებს გააძვირებს?! – "ეს ცვლილება ძალიან ბევრ მცირე ზომის სამშენებლო კომპანიას გააჩერებს"

საგადასახადო კოდექსში შესული ცვლილებები სამშენებლო სექტორის განვითარებას შეაფერხებს. ამის შესახებ განცხადებას „კომერსანტთან" დეველოპერების ნაწილი აკეთებს. როგორც ცნობილია, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის დროდ "ავანსის" გადახდის მომენტი განისაზღვრება, თუ თანხის გადახდა საქონლის მიწოდებამდე ხორციელდება. შესაბამის ცვლილებებს საგადასახადო კოდექსი ითვალისწინებს, რომლის განხორციელებასაც მთავრობა მომავალი წლისთვის გეგმავს. საკანონმდებლო ცვლილებათა პაკეტი ბიუჯეტს აქვს მიმაგრებული.

როგორც განმარტებით ბარათშია აღნიშნული, პრაქტიკაში ხშირია შემთხვევა, როდესაც კომპენსაციის გადახდის ვალდებულება არსებითად წინ უსწრებს თვითონ საქონლის მიწოდებას. ასეთ შემთხვევებში დასაბეგრი ოპერაციის დროის განსაზღვრა სირთულეს წარმოადგენს, რამდენადაც კომპენსაცია გადახდილია, საქონლის მიწოდება კი, მაგალითად, ერთი წლის შემდეგ განხორციელდება.

„ასეთ შემთხვევაში წარმოიშობა გადასახადის გადახდისაგან თავის არიდების რისკი. ამასთან, არსებული პრაქტიკით, დამატებით პრობლემურ საკითხს წარმოადგენს საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის შემდგომ დასაბეგრი ოპერაციის დეკლარირება, როდესაც საქონლის მიმწოდებელს/მომსახურების გამწევს კუთვნილი გადასახადის თანხა ოპერაციის დაბეგვრის მომენტში უკვე გახარჯული აქვს.

გრძელვადიანი სახელშეკრულებო ურთიერთობების ფარგლებში, როდესაც კომპენსაციის გადახდა წინ უსწრებს საქონლის მიწოდებას/ მომსახურების გაწევას, როგორც აღინიშნა, გადასახადის გადამხდელებს უჭირთ დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის დროის სწორად განსაზღვრა, რაც ასევე საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მოქმედი რედაქციის შესაბამისი რეგულაციის ორაზროვნებით არის გამოწვეული",- აღნიშნულია დოკუმენტში.

სამშენებლო კომპანია „ჯი დი ჯის" დამფუძნებელი ბეჟან წაქაძე აცხადებს, რომ აღნიშნული ცვლილება ძალიან ბევრ მცირე ზომის სამშენებლო კომპანიას გააჩერებს. მისი განმარტებით,მცირე ზომის კომპანიებისთვის კლიენტების მხრიდან რამდენიმე ტრანშად შეტანილი სახსრები საბრუნავ საშუალებებს წარმოადგენს. შედეგად, თუ კომპანიებს ამას „წაართმევენ", მათ განვითარების და არსებობის საშუალებას მოუსპობენ.

„ჩვენ დღგ-ს გარკვეულ პერიოდამდე მოვიხმართ, მაგრამ შემდეგ სახელმწიფოს ვუხდით. ეს თანხა კი ჩვენ გვერთმევა. ბიზნესისთვის რეინვესტიციის შემთხვევაში მოგების გადასახადის გაუქმება კი ამ ცვლილების საპირწონე არ არის"-აცხადებს წაქაძე.

მისი თქმით,საქართველოში ძალიან ხშირადაა ისეთი პრაქტიკა, როდესაც კონკრეტული პირი ყიდულობს ბინას,იხდის თანხის ნაწილს, თუმცა, შემდეგ ის დარჩენილ თანხას ვეღარ იხდის და ამიტომ ითხოვს მის მიერვე გადახდილი თანხის უკან დაბრუნებას. წაქაძის თქმით, ცვლილებაში მსგავსი შემთხვევები გათვალისწინებული არ არის, შესაბამისად,უცნობია, როგორ უნდა მოიქცეს დეველოპერი ასეთ დროს. „გასარკვევია, რას ვაკეთებთ ამ დროს, სახელწმიფო გადახდილ დღგ-ს დაგვიბრუნებს? „-აცხადებს წაქაძე.

სამშენებლო კომპანია „სამშენებლო ინვესტიციების„ დირექტორი რომეო სარია აცხადებს, რომ ავანსის წინასწარ დღგ-თი დაბეგვრა, სამშენებლო კომპანიის ფინანსურ რესურსებზე უარყოფითად აისახება. მისი თქმით, დღგ-ს გადასახადის დაბეგვრა ხდება და უნდა ხდებოდეს პროდუქციის საბოლოო მომხმარებელზე მიწოდების დროს.

„როდესაც ჩვენ საუბარი გვაქვს მშენებლობაზე, ავანსის გადახდას და პროდუქციის მიწოდებას შორის შეიძლება 2 -3 წელი იყოს სხვაობა. გამოდის, რომ სახელმწიფო 2-3 წლით ადრე ითხოვს წინასწარ გადასახადის გადახდას"-აცხადებს სარია.

მისივე განმარტებით, ეს ინიციატივა ძალიან მტკივნეული იქნება წლების განმავლობაში გაჩერებული ობიექტებისთვის. როგორც სარია აცხადებს,დროში გაწელილი მშენებლობის მოგების ნორმა ხშირად ნულის ტოლია, კომპანიები კი ორიენტირებული არიან როგორმე დაამთავრონ მშენებლობა. მისი თქმით, როდესაც ასეთ დროს სახელმწიფო ცდილობს წინასწარ დღგ ამოიღოს - ეს კიდევ უფრო დაამძიმებს გაჩერებული მშენებლობების მდგომარეობას.

„აღსანიშნავია ასევე დადებითი ტენდენცია, რომელიც 2008 წლის კრიზისის შემდეგ დაფიქსირად - მას შემდეგ, როდესაც სამშენებლო ბიზნესმა დაკარგა ნდობა საბანკო დაწესებულებებისგან, ბანკებმა შეწყვიტეს კომპანიების დაფინანსება. სამშენებლო ბიზნესმა დაიწყო რთულად, მაგრამ განვითარება საბანკო კრედიტების გარეშე. დღეს სამშენებლო კომპანიები არ არიან დამოკიდებული ბანკებზე, სფერო ახერხებს თავისი და მოზიდული ავანსების ხარჯზე განვითარებას. გადასახადების წინასწარი ამოღება კი შეამცირებს კომპანიის რესურსებს და მშენებლებს საბანკო რესურსების მოძიება დასჭირდება. საბანკო რესურსი მოგეხსენებათ საკმაოდ ძვირია და შესაბამისად, აისახება ეს ხარჯი ბინის ფასზე"-აცხადებს სარია.

სამშენებლო კომპანია „ათორის" დამფუძნებელი ბესო თხელიძე განმარტავს, რომ აღნიშნული ინიციატივა მშენებლებს დააზარალებს,თუმცა, საბოლოო პროდუქტს,ქონებას არ გააძვირებს. მისი თქმით, ასეთ შემთხვევაში კომპანიებს ფინანსური სახსრები მოაკლდებათ, თუმცა, ეს თვითღირებულებაზე უარყოფითად არ აისახება.

„წარმოიდგინეთ ორი შემთხვევა. პირველი, როდესაც კლიენტი პირდაპირ ყიდულობს ბინას და მეორე შემთხვევა, როდესაც ის რამდენიმე, 3-4 ტრანშად იხდის ბინის ღირებულებას. პირველ შემთხვევაში იხდის მთლიან თანხას, ამ დროს ხდება ნასყიდობის გაფორმება, ბინა მყიდველის საკუთრებაში გადადის. ამ დროს კომპანია მომდევნო თვის შემდეგ რიცხვამდე მთლიანი ღრებულების 18 პროცენტს (დღგ-ს) იხდიდა. ახლა კი თუ ადამიანი ბინას განვადებით იყიდის, თითო გადახდაზე გადახდილი თანხის 18 პროცენტი უნდა გადავუხადოთ. ჯამი იგივე იქნება. უბრალოდ,მშნებელობის დროს ვადაზე ადრე იქნება თანხა გადასახდლი. არადა ჯობდა, რომ ეს თანხა მშენებლობას მოხმარებოდა და ობიექტი მალე დასრულებულიყო"-აცხადებს თხელიძე. მისივე თქმით, ეს გაზრდის რისკს.

„საქართველოს მენაშენეთა ასოციაციის" წარმომადგენელი თორნიკე აბულაძე განმარტავს, რომ დეველოპერს ხარჯი იგივე ექნება რაც აქამდე ჰქონდა. აღნიშნულმა ცვლილებამ შესაძლოა, უფრო მეტი ბიუროკრატია გამოიწვიოს. „ვგულსხმობ იმას, რომ აღრიცხვიანობა უფრო მკაფიო უნდა იყოს, რაც საერთო ჯამში კარგია. დეველოპერებს უფრო გამჭირვალე რომ ჰქონდეთ ეს ბიზნესი და ვალდებულება რომ ჰქონდეთ აუდიტის, კარგი იქნებოდა. მე ამ მიმართულებით რეგულაციების მომხრე ვარ. არამგონია, ეს ძალიან ბევრი პრობლემის მომტანი იყოს"-აცხადებს აბულაძე.

 

 

 

ავტორი: სოფო ქსოვრელი